მთავარი / ADHD-ის შესახებ
ADHD სამსახურსა და უნივერსიტეტში
პრაქტიკული ცვლილებები, რომლებიც ADHD-ის მქონე ზრდასრულებს სამსახურსა და სწავლაში ეხმარება, და უფლებები, რომლებიც საქართველოში მოქმედებს.
მოკლედ
- მცირე ცვლილებები, მაგალითად უფრო წყნარი სამუშაო ადგილი, წერილობითი მითითებები და რეგულარული შეხვედრები, ADHD-ის მქონე ბევრ ადამიანს ეხმარება.1
- საქართველოს კანონით, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისთვის გონივრულ მისადაგებაზე უარი დისკრიმინაციად ითვლება.2
- დამსაქმებლისთვის ან უნივერსიტეტისთვის ADHD-ის შესახებ თქმა პირადი გადაწყვეტილებაა. ეს შეიძლება ცვლილებების თხოვნას გაგიადვილებთ.
ბოლოს შემოწმდა: 2026 წლის 17 ოქტომბერი
რა ეხმარება სამსახურში
აშშ-ის Job Accommodation Network ADHD-ის მქონე დასაქმებულებისთვის შემდეგ ცვლილებებს გვირჩევს:1
ყურადღება
- უფრო წყნარი სამუშაო ადგილი ან ხმაურის ჩამხშობი ყურსასმენები
- უწყვეტი სამუშაო დრო, შეფერხებების გარეშე
- დისტანციური მუშაობა, თუ სამუშაოს ხასიათი ამის საშუალებას იძლევა
დრო და ორგანიზება
- წერილობითი მითითებები, ჩამონათვალები და საქმეების სიები
- კალენდრები, შეხსენებები და ტაიმერები
- მოკლე, რეგულარული შეხვედრები პრიორიტეტების შესათანხმებლად
- დიდი პროექტების მკაფიო ნაბიჯებად დაყოფა
მოუსვენრობა
- დაგეგმილი შესვენებები და მათი დროის მოქნილად შერჩევა
უნივერსიტეტში და გამოცდებზე
იგივე ცვლილებებიდან ბევრი სწავლაშიც გეხმარებათ: წყნარი სამუშაო ადგილი, დავალებები წერილობით, დღიური-გეგმარი და დიდი დავალებების ნაბიჯებად დაყოფა. ჰკითხეთ თქვენს უნივერსიტეტს, რა მხარდაჭერას გთავაზობთ.
ერთიან ეროვნულ გამოცდებს შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრი (NAEC) ატარებს.3 თუ ADHD გამოცდის ჩაბარებაზე მოქმედებს, რეგისტრაციისას ჰკითხეთ NAEC-ს სპეციალური პირობების შესახებ.
თქვენი უფლებები
საქართველოს კანონი „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ (2020) გონივრულ მისადაგებაზე უარს დისკრიმინაციად მიიჩნევს. გონივრული მისადაგება ნიშნავს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში აუცილებელ და შესაბამის ცვლილებას, რომელიც არაპროპორციულ ტვირთს არ ქმნის.2
საქართველოს სახალხო დამცველი დისკრიმინაციის შესახებ საჩივრებს განიხილავს და შეუძლია გირჩიოთ, ვრცელდება თუ არა კანონი თქვენს შემთხვევაზე.4
საუბარი დამსაქმებელთან ან უნივერსიტეტთან
- ისაუბრეთ იმაზე, რა გეხმარებათ კარგად მუშაობაში, კონკრეტული მაგალითებით.
- ითხოვეთ ერთი ან ორი კონკრეტული ცვლილება, მაგალითად წერილობითი მითითებები ან უფრო წყნარი სამუშაო ადგილი.
- შეთანხმება წერილობით დააფიქსირეთ და რამდენიმე კვირის შემდეგ ერთად გადახედეთ.
დიაგნოზი ზრდასრულ ასაკში
არ ხართ დარწმუნებული, ADHD არის თუ არა? დაიწყეთ თვითშეფასებით, შემდეგ ნახეთ, სად მიმართოთ დახმარებისთვის.
საიდან არის ეს ინფორმაცია
- Job Accommodation Network (აშშ-ის შრომის დეპარტამენტი). „Accommodation and compliance: Attention Deficit/Hyperactivity Disorder“ (ინგლისურ ენაზე).
- საქართველოს პარლამენტი (2020 წლის 14 ივლისი). საქართველოს კანონი „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“, მუხლები 2 და 5.
- შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრი. naec.ge.
- საქართველოს სახალხო დამცველი. ombudsman.ge.